Gepubliceerd: Woensdag 08 april 2026 12:39
Met de gemeenteraadsverkiezingen net achter de rug publiceert de Rekenkamer Waterland een onderzoek over toegankelijk stemmen. Je stem uitbrengen bij verkiezingen is een belangrijk recht voor iedere volwassen inwoner. Daarom stelt de Kieswet hoge eisen aan de toegankelijkheid van stemlocaties. Het wegnemen van drempels zorgt ervoor dat ook mensen met een beperking zo zelfstandig mogelijk kunnen stemmen. De Rekenkamer onderzocht hoe de gemeente Waterland presteert op dit vlak bij de Tweede Kamerverkiezingen van 29 oktober 2025.
De Rekenkamer is positief over de grondhouding van de gemeente Waterland om de stemlocaties toegankelijk in te richten. De organisatie werkt met een ervaren projectleider. En er is oog voor leren en verbeteren door actief signalen bij kiezers en stembureauleden.
Meeste stembureaus in maatschappelijke panden
De Waterlandse stembureaus voor de Tweede Kamerverkiezingen bevonden zich bijna allemaal in maatschappelijke panden. Denk hierbij aan het gemeentehuis, scholen en dorpshuizen. Deze gebouwen moeten het hele jaar door voldoen aan wettelijke toegankelijkheidseisen. Toch zijn niet alle locaties even goed bereikbaar met het openbaar vervoer. Online was er weinig te vinden over de rolstoeltoegankelijkheid en de aanwezigheid van gehandicaptentoiletten. Verder gaf een slechtziende kiezer aan dat de verwijsbordjes bij een van de stembureaus te weinig opvielen.
Communicatie kan beter en uitgebreider
De Rekenkamer constateert eenvoudig te verhelpen tekortkomingen in de communicatie over toegankelijk stemmen. Zo is er beperkte informatie over de beschikbare hulpmiddelen. Verwijzingen naar overzichten van stembureaufaciliteiten en gehandicaptenparkeerplaatsen op de gemeentelijke website zijn incompleet. En overige uitingen over de verkiezingen bevatten geen of zeer summiere informatie over toegankelijk stemmen.
Stembureaulid is niet op de hoogte van alle hulpmiddelen
De gemeente Waterland zet stembureauleden in die over het algemeen veel ervaring hebben. Toch merkte een kiezer dat een stembureauvoorzitter niet op de hoogte was van alle beschikbare hulpmiddelen voor kiezers met een (visuele) beperking. De Rekenkamer kan op dit moment niet achterhalen of dit geldt voor meer leden van de verschillende stembureaus.
Landelijke ontwikkelingen vragen om lokale doorvertaling
Er zijn verschillende landelijke initiatieven om de toegankelijkheid van het stemproces nog beter te waarborgen. De gemeente Waterland dient goed op de hoogte te blijven van deze ontwikkelingen om ze te kunnen doorvertalen naar de lokale situatie.
De gemeentelijke organisatie had inzicht in de onderzoeksresultaten en aanbevelingen voor de gemeenteraadsverkiezingen van 18 maart 2026. Het college van burgemeester en wethouders meldt aan de Rekenkamer dat verschillende communicatie-uitingen zijn aangepast op basis van het onderzoek. Het college neemt verder alle aanbevelingen van de Rekenkamer over.
Rol rekenkamer: beleid toetsen via onafhankelijk onderzoek De taak van de rekenkamer is het toetsen van het Waterlandse gemeentebeleid. Dit gebeurt via onafhankelijk onderzoek. Het doel is om inzicht te bieden in de prestaties van de gemeente en om gerichte aanbevelingen te doen voor de toekomst.
Bron: Rekenkamer Waterland