Nieuwe aanwinst voor Waterlandsmuseum De Speeltoren

Gepubliceerd: Donderdag 15 januari 2026 18:40

Jan Werner nam begin dit jaar afscheid als bestuurslid van de Raad van Toezicht van Waterlandsmuseum de Speeltoren. Hij wordt opgevolgd door Aart Ruijter uit Monnickendam. Bij zijn afscheid had Jan een cadeautje voor het museum: een middeleeuwse landkaart waar Monnickendam op staat.

Museumwaardige kaart
Jan Werner was in zijn werkzame leven conservator Kaarten & Atlassen bij de Bijzondere Collecties van de UvA en hij is bij het museum adviseur voor de collectiecommissie op het gebied van kaarten en prenten. Privé is hij er ook een verzamelaar van. Onlangs viel zijn oog op deze kaart, waarvan hij vindt dat die in het museum thuishoort.

Monnickendam op een eiland
Deze kaart van de Lage Landen door Girolamo Ruscelli is in 1562 in Venetië gedrukt. De gravure verscheen in een Latijnse uitgave van een zogenoemde ˜Ptolemaeusatlas". In dit geval een bijzondere pocketuitgave, want de kaart meet slechts 18 x 2 5 cm. We kijken via dit kaartje naar de geografische kennis uit omstreeks 1547. Er is een prille, sterk vervormde weergave van de Nederlanden te zien, overeenkomstig de beperkte informatie die toen nog voorhanden was. Haarlem ontbreekt, Amsterdam was toen al ˜Emsterdam" en West-Friesland is flink gefragmenteerd. Hoorn en Edam liggen pal naast elkaar op langgerekte schiereilanden. En Monnickendam? Dat ligt er meteen tegenover, op een klein eilandje, dat op zijn beurt vlak boven Naarden en Amersfoort gesitueerd is.

Blij met de schenking
De kaart werd officieel geschonken aan Hepko Wink, voorzitter van Vereniging Oud Monnickendam (VOM). Hepko Wink is blij met deze aanvulling op de museumcollectie, waarvan VOM de eigenaar is. Hepko overhandigde de kaart vervolgens aan Fred Omvlee, voorzitter van het bestuur, die ervoor zal zorgen dat de kaart een mooi plekje krijgt in het museum.

Bron: Waterlandsmuseum De Speeltoren / Foto: Ada van der Linden